Weblog Theo Bovens

Beste mensen,

Deze week sinds lange tijd weer eens vernomen van studentenacties bij collega-universiteiten. Naast vermeende bezuinigingen op het hoger onderwijs was de boven de markt zwevende afschaffing van de basisbeurs de directe aanleiding. Over dat laatste heb ik in november al geblogd. Toch is er wel reden om bezorgd te zijn over de toegankelijkheid van ons hoger-onderwijssysteem.

Financiële drempels
De afschaffing van de basisbeurs kan drempelverhogend werken. Pas als we de uitwerking van het alternatief - het sociaal leenstelsel - goed kennen, kun je conclusies trekken. Maar zelfs als dit leenstelsel de toekomstig afgestudeerden op gelijke wijze behandelt, dan nóg kan het geleende bedrag bij studenten met rijkere ouders lager zijn dan dat van hun armere collega’s. Daarmee is de startpositie voor de verdere loopbaan verschillend. En wordt het straks mogelijk om binnen het leenstelsel bij te lenen voor leven-lang-leren activiteiten?

Selectie
Er worden forse stijgingen verwacht van het aantal jongeren dat de komende 10 jaar naar de universiteiten zal gaan. VSNU-voorzitter Noorda pleitte in het Financieel Dagblad (dd. 20 januari) voor meer vwo-instroom in het hbo en meer selectie-mogelijkheden binnen het wo (’voor en na de poort’). Met deze oplossing heeft Noorda natuurlijk gelijk. Ik waarschuw echter wel voor het imago-effect van die oplossing; het signaal dat niet iedereen die dat qua capaciteit zou kunnen de hoogst haalbare opleiding hoeft te volgen. Voor de arbeidsmarkt mag dat waar zijn. Echter op langere termijn pleit ik voor een zo hoog mogelijk opgeleide bevolking.

Vangnet
Wat alle plannen en ideeën ook teweeg brengen, het komt aan op het spannen van een adequaat vangnet. Wij bij de Open Universiteit hebben ervaring met vangnetten. Niet alleen voor mensen die om wat voor een reden dan ook geen hoger onderwijs onderwijs hebben gevolgd, maar ook voor de mensen die last hebben van een foute studiekeuze, een afgebroken opleiding, een financiële drempel op jonge leeftijd, een te lage ho-opleiding. Nederland kan het zich niet permitteren al dat talent terzijde te schuiven. Een leven-lang-lereninfrastructuur kan dat vangnet bieden. Voor flexibel, open hoger afstandsonderwijs: de Open Universiteit; voor face-to-face residentieel onderwijs: de traditionele universiteiten en hbo-instellingen, eventueel in deeltijdvorm. Zonder dit vangnet is rommelen aan de toegankelijkheid spelen met vuur, het bedreigen van talent.

en verder…

* lanceerde de Open Universiteit als eerste Nederlandse ho-instelling materialen via iTunes U van Apple. Ook de collega’s van de TU Delft deden mee.

* kwalificeerde de zesde OU-student zich voor de Olympische Winterspelen. Het kijken naar de Spelen in Vancouver wordt daarmee ‘werken’.

* nam ik afscheid als voorzitter van de landelijke Toetsingscommissie Wet Werk en Bijstand. Het was mijn laatste link met mijn verleden als lokaal bestuurder. De gewonnen tijd wordt moeiteloos gevuld met een nieuwe klus: voorzitter van de Adviescommissie t.b.v. de kandidaatstelling Tweede Kamer voor het CDA.

*  groeit het aantal volgers van mijn Twitter-account gestaag. Het zijn er al méér dan mijn aantal Hyves-vrienden. Wonderlijke wereld, die sociale media! Er gaat echter niets boven persoonlijke ontmoetingen en gesprekken.

Theo Bovens

Beste mensen,

Driekoningen betekent het einde van de kersttijd. De laatste maand van 2009 en de eerste van 2010 zijn in de media gevuld met terugblikken en vooruitkijken. Binnen de Open Universiteit kijken we terug op een succesvol lustrumjaar. Het 25-jarig bestaan is met de nodige luister en verdieping gevierd. Wat zijn mijn verwachtingen, voorspellingen en dromen voor 2010?

Januari: de landelijke politiek onderschrijft de aanbevelingen van de Denktank Van Boxtel inzake leven lang leren; een groot LLL-offensief (sociale partners, KIA-partijen, kabinet) wordt gelanceerd.

Februari: onze studenten/olympiërs behalen minstens 4 medailles in Vancouver, waarmee ze bewijzen dat studeren aan de Open Universiteit gepaard kan gaan met het bedrijven van topsport.

Maart: de commissie Veerman spreekt nogmaals uit dat er geen fatsoenlijk stelsel van hoger onderwijs in Nederland denkbaar is zonder een instelling als de OU. Een voorziening voor: afstandsonderwijs, vangnet/tweede kans, bijzondere doelgroepen, leven-lang-leerders, wegwerken deficiënties, flexibel studeren, brede toegang enz.

April: de eerste studenten schrijven zich in voor de opleiding hbo-Rechten die de OU gaat aanbieden naast de wo-opleiding. Erkenning voor de grote behoefte aan open hbo; de procedure voor de Netwerk Open Hogeschool Informatica is op een oor na gevild.

Mei: de heroverwegingsrapporten lekken uit. Voor het lerarendossier blijkt gelukkig meer geld beschikbaar te komen. De overheid wil dat werkplekleren voor onderwijsgevenden standaard wordt en vraagt het RdMC om steun.

Juni: het Wikiwijs-project gaat een volgende fase in. Schoolbesturen en ouders eisen dat open leermiddelen met spoed beschikbaar komen voor alle typen van onderwijs, met name vanwege de geboden kwaliteit.

Juli: de eerste OU-tentamens vinden plaats in Almere. Daarmee is de Open Universiteit aanwezig in alle Nederlandse provincies. Afspraken zijn nog in de maak over OU-onderwijs op de Antillen.

Augustus: de proef waarbij open content via een abonnementensysteem wordt gecombineerd in het businessmodel van de OU blijkt halverwege zeer succesvol. De studentenaantallen bij de master Onderwijswetenschappen zijn verdubbeld.

September: na 10 jaar rectoraat neemt Fred Mulder afscheid, op dat moment de langstzittende rector binnen het Nederlands rectorencollege.

Oktober: zijn opvolger ondertekent de overeenkomsten over de eerste joint degrees (master) met diverse Europese zusterinstellingen. Vlaanderen blijkt goed vertegenwoordigd.

November: Voor de vijfde achtereenvolgende keer blijkt de Open Universiteit nà Wageningen de tweede universiteit van Nederland in de Keuzegids Hoger Onderwijs. Alle bacheloropleidingen staan weer in de top 3, net als de paar voor het eerst onderzochte masteropleidingen.

December: de minister van Onderwijs stelt de OU in staat om de programma’s voor studenten met een functiebeperking fors uit te breiden. Tevens verzacht hij het woonland-principe in de nieuwe bekostigingswet, en schaft hij het leeftijdscriterium van 18+ af.

Theo Bovens

Beste mensen,

In deze blog-achtige rubriek zijn de ups and downs van de Open Universiteit, het leven lang leren-dossier in Nederland en de conditie van het hoger onderwijsbestel al vaker aan de orde geweest. In 25 jaar heeft de Open Universiteit zich een unieke, bescheiden doch krachtige positie verworven. Inspirerend voor grote groepen volwassenen die op ons zijn aangewezen. De twee nieuwe eredoctoren, Geert van Istendael en Brenda Gourly, ontroerden hun academisch gehoor met hun respons na de aanvaarding van hun bul. De OU als buitenbeen(tje) voor het onderwijsbestel van Nederland en Vlaanderen, maar wel een been zonder welke dit bestel zou wankelen!

Want we leveren kwaliteit…
Vier van onze zes bacheloropleidingen staan nummer één in de Keuzegids Hoger Onderwijs, en de twee overige ook nog eens in de top 3. Geen twijfel dus over ons niveau. Voor onze doelgroepen zijn we vaak de enige aanbieder en juist als monopolist moet de kwaliteitszorg 100% zijn. Maar voor anderen zijn we inmiddels een volwaardig alternatief voor studeren aan een traditionele universiteit. LOF-learning (Lifelong, Open, Flexible), het label waaronder de open universiteiten in Europa samenwerken, is wellicht ook toekomst voor de rest van het hoger-onderwijsbestel.

Want we bieden bijzondere mogelijkheden…
Inmiddels hebben zich al vast drie studenten zich geplaatst voor de Winterspelen in Vancouver. Studente Marianne Vos (wielrennen) werd uitgeroepen tot Sportvrouw van het Jaar 2009. Studente Inge Dekker (5x goud EK) werd met haar estafetteteam Sportploeg van het Jaar. Hoewel ik er persoonlijk weinig aan heb bijgedragen, kreeg ik op het Sportgala in de RAI vele felicitaties. De combinatie leren en werken/gezin/hobby maakt vele prestaties mogelijk, binnen én buiten de studie.

Want we kijken steeds vooruit…
Het onderwijsmodel van de toekomst zal er anders uitzien dan vandaag. De invloed van nieuwe technologiën, sociale media, communicatie-methoden enzovoort hebben grote invloed op de organisatie van het onderwijs, zowel de productie als de exploitatie ervan. De Open Universiteit denkt actief na over de betekenis van open content, open access, open source en open educational resources voor het ‘businessmodel’ van het ho. De eerste pilots met echte studenten gaan volgend jaar van start. Sinds MIT Boston in 2001 begon met OER zijn bijna 10 jaar verstreken. De fundamentele veranderingen zullen geen 10 jaar meer duren.

en verder…

* sprak de Tweede Kamer in een Algemeen Overleg met Plasterk over Leven Lang Leren. Mijn blog van het voorjaar haalde niet alleen de pers, maar leidde ook tot kamervragen en kabinetsantwoorden. Prima dat de druk op het LLL-dossier onverminderd hoog blijft. Is helaas nog altijd nodig!

* rond ik vrijdag 18/12 in de plenaire SER-vergadering met mijn SER-commissie JOS het adviestraject af over Jongeren met Ontwikkel- en Gedragstoornissen; ‘De Winst van Maatwerk’ zal het eerste SER-advies nà de AOW-perikelen zijn. Ik reken op unanimiteit!

* sluiten we een prachtig jubileumjaar van de Open Universiteit. Kijk maar eens naar de lustrumsite waar rapportages en foto’s van de vele activiteiten nog een tijdje blijven staan.

* wens ik alle lezers van harte (vanuit mijn traditie): een zalig kerstfeest en voorspoedig 2010!

Beste mensen,

Op dit moment van schrijven is de behandeling van de Onderwijsbegroting 2010 in volle gang. De tijden dat dan het Binnenhof vol liep met protesterende studenten of leraren is voorbij. Zelfs gespecialiseerde websites als Scienceguide blijven stil. Aanstaande heroverwegingen werpen de schaduwen al vooruit. Vanuit mijn, ik geef toe, gekleurd perspectief, wat opmerkingen.

Afschaffen basisbeurs
Voor de studenten van de Open Universiteit lijkt dit geen relevant debat. De Open Universiteit valt immers niet onder de Wet Studiefinanciering. Onze student, óók als hij nooit hoger onderwijs heeft gevolgd, kan geen beroep doen op studiefinanciering en moet gewoon alles zelf betalen. En ligt zijn inkomen rond of onder bijstandsniveau, dan zijn wij wettelijk verplicht om korting (tot 80%) op de cursusprijzen te geven. Afschaffen van de basisbeurs zou aan deze rare ongelijkheid, aan deze achterstelling van het LLL-onderwijs, een einde maken. 

Principiële gelijkstelling
Het afschaffen van de basisbeurs opent de mogelijkheid om de LLL-student gelijk te behandelen met de student die rechtstreeks van het voortgezet onderwijs komt. De overheid bekostigt één bachelor en één masteropleiding, ongeacht de leeftijd of levensfase van de student. Leven lang leren wordt daarmee waarachtig een gelijkwaardig onderdeel van ons publiek onderwijsbestel. Fantastisch! Nederland hoort er dan weer internationaal bij.

Maar dan ook…
Wel nog even de puntjes op de i zetten. Ik ga ervan uit dat onvermogende studenten van hun universiteit of hogeschool dan ook 80% korting op het collegegeld gaan krijgen. Of als alternatief: dat leven-lang-leerders onder gelijke voorwaarden onder het sociaal leenstelsel moeten kunnen vallen. Dus een leven lang lenen voor een leven lang leren. Mijn langjarig pleidooi om de Open Universiteit ook onder de Wet Studiefinanciering te laten vallen kan daarmee van tafel.

Bezuinigen of investeren?
De principiële opbrengst is hoog, de financiële evenzo. Het bespaarde geld zie ik graag terugvloeien naar het hoger onderwijs. Andere OESO-landen doen dat ook. Ik verwijs bijvoorbeeld naar Canada. Daar investeert alleen al de provincie Alberta miljoenen in e-learning infrastructuur en open educational resources, kortom: een kwalitatieve moderniseringslag van jewelste. Genoeg geld om de universiteit van de toekomst te bouwen. Dat is pas investeren!

Theo Bovens

Beste mensen,

En alweer bevestigt de Nationale Studentenenquête het beeld van de laatste jaren: na Wageningen Universiteit staat de Open Universiteit Nederland stevig op de tweede plek van deze ‘consumenten’-ranking. Afstandsleren is een volwassen alternatief om hoger onderwijs te volgen. Al 25 jaar bewijst de Open Universiteit haar unieke rol en functie. Die wordt hoog gewaardeerd. Waarom profiteert Nederland er niet veel meer van?

1) Voor de nationale doelstelling m.b.t. de kenniseconomie is de impuls in leven-lang-leren conditio sine qua non. Met name het publieke onderwijs moet een tandje bijzetten. Flexibel hoger onderwijs kan enorm veel toevoegen. Waarom de Open Universiteit niet fatsoenlijk faciliteren in haar opdracht om óók in het hbo wat te betekenen?

2) De open source/access/content-beweging bewijst de meerwaarde voor de innovatie van vele economische sectoren. Kennisdeling leidt tot kennisvermeerdering! En het gebeurt ook nog eens veel efficiënter. Waarom niet volop inzetten op open educational resources in het hbo en wo, met inzet van de ervaringen van de Open Universiteit en TU Delft? Waarom niet gewoon (gratis)gebruik kunnen maken van reeds ontwikkelde content van hoge kwaliteit?

3) Alle signalen over de toekomstige arbeidsmarkt laten zien dat de participatiegraad omhoog moet. Dus ook groepen aan de slag die nu te vaak aan de kant staan. Waarom niet de Open Universiteit meer ingezet voor mensen met een functiebeperking, of de nieuwe tweedekansgroep: allochtonen en vluchtelingen?

4) De kennisinstellingen begrijpen hoe belangrijk internationalisering is. Studentenuitwisseling, het binnen halen van buitenlands talent, globalisering van de content; het staat in vele strategische visies. Waarom niet de voordelen van virtual mobility beter vertalen, buitenlandse studenten beter voorbereiden, en community-vorming onder  afgestudeerden realiseren via inzet van elektronische leeromgevingen?

5) Nederland staat voor een enorme opgave om onderwijsgevenden te professionaliseren. Maar ook andere groepen moeten worden ‘opgeschoold’, mede gelet op komende tekorten en het langer doorwerken. Waarom niet gebruik maken van de inzichten van de Open Universiteit over werkplekleren, lerende organisaties, blended learning?

6) etcetera, etcetera!!

      Voor Nederland en Vlaanderen is de Open Universiteit al 25 jaar een parel in de infrastructuur van het hoger onderwijs. Met de Vlaamse overheid zijn we in gesprek over de vraag hoe de Open Universiteit nog beter kan worden ingezet in hun LLL-beleid. De universiteit als bondgenoot. Soms droom ik dat zoiets in Nederland ook zou kunnen.

               Gelukkig is ons dagelijks werk enerverend en tijdrovend genoeg: het goed bedienen van ruim 25 duizend studenten en het leveren van prima prestaties in onderzoek en maatschappelijke dienstverlening. Geen tijd op te dromen!

Theo Bovens  

Beste mensen,

De Open Universiteit Nederland is morgen jarig! We worden 25 jaar! Dank voor al jullie felicitaties. Bijna 300.000 Nederlanders hebben we inmiddels aan meer kennis geholpen. Voor velen daarvan waren en zijn we de enige mogelijkheid om te studeren. Onmisbaar voor de toekomst van de Nederlandse kenniseconomie.

Mensen slimmer maken
In het gegoochel (en niet gegoogle) met cijfers over leven-lang-leren kan de indruk ontstaan dat de deelnamecijfers aan onderwijs voor de categorie volwassenen hoog genoeg zijn. In die cijfers zitten dan ook de bijscholingscursussen die vele werknemers doen op het terrein van automatisering of het leren bedienen van nieuwe apparatuur. Ik ben van mening dat het leven lang leren-debat in Nederland moet gaan om het VERHOGEN van het kennisniveau van mensen, zowel binnen de werksituatie als daarbuiten.

Van bij-scholen naar op-scholen
We kennen de term opscholen eigenlijk niet, maar hij geeft duidelijk aan waar het de Open Universiteit om te doen is, en 25 jaar is geweest. We zijn er voor mensen die nooit hebben kunnen deelnemen aan hoger onderwijs (hun 2e kans), of die fysiek geen fulltime-opleiding aankunnen (2e weg) en afkomen op onze flexibele, modulaire structuur van zelfstudie. Maar steeds ging en gaat het om mensen die hun kennisniveau willen verdiepen en verbreden. Omdat ze een stapje hoger op de loopbaanladder willen zetten, of omdat ze daaraan een geweldige voldoening ontlenen.

Van nieuwsgierig naar leergierig
Leven lang leren stimuleren begint met een verbinding te leggen tussen informeel/non-formeel leren met het formele leren. Vele Nederlanders zijn nieuwsgierig. Ze kijken naar documentaires op Discovery Channel, en spellen de populair-wetenschappelijke pagina’s in de dagbladen. Ze doen graag passief mee met Teleac’s ‘Hoe Zo?’ of de Nationale Wetenschapsquiz. Het verwerken en een plek geven van die kennis, die kunnen toepassen en reproduceren, en erop kunnen voortbouwen: dat is andere koek. De Nederlandse kenniseconomie is gebaat bij meer leergierigheid.

COL-driehoek (Creativiteit-Ondernemerschap-Leergierigheid)
De Open Universiteit zit in het domein van de leergierigheid. En dan nog aan de top van de piramide: het hoger onderwijs. Als de politiek ondernemerschap wil bevorderen, en innovatie hoog op de agenda plaatst, dan ontkomt men niet aan het derde element: bevordering van leergierigheid.

Open Universiteit onmisbaar
In dat licht is de voorziening die de Open Universiteit biedt voor LLL op hoger onderwijsniveau, én de kennis die we in huis hebben van flexibel, modulair onderwijs, van e-learning, gaming en gebruik van nieuwe technologieën, van open content/source/access, van EVC en werkplekleren enzovoort, onmisbaar. Nederland en Vlaanderen mogen trots zijn op deze Open Universiteit. Wees er zuinig op; maak er gebruik van!!

Ad multos annos!

Beste mensen,

Mijn collega-voorzitters van universiteiten benijd ik niet. Terwijl de hitte zowel letterlijk (richting 26 graden) als figuurlijk (men voorspelt richting 26% extra eerstejaarsstudenten) oploopt, werken ze hard aan hun speech voor de opening van het academisch jaar. Ik heb het iets rustiger: de Open Universiteit opent elk uur een academisch jaar, terwijl mijn jaarboodschap al op 24 en 25 juni heeft geklonken. Toch is er alle reden om vanuit mijn perspectief iets over de actualiteit te zeggen.

Perspectief 1: groei aantal studenten: ouderen (>23 jaar), buitenlanders
Opmerkelijk uit de eerste analyses van de mogelijke groeicijfers is de groei van het aantal oudere studenten. Blijkbaar is er een grote groep die meer dan in andere jaren, of opnieuw gaat studeren na enige onderbreking, of een vervolgstudie gaat volgen, of (noodgedwongen) kiest voor opleiding boven werk. Hoewel ik geen exacte cijfers kan produceren zou dat tegelijk moeten betekenen dat de instroom van twintigers voor het afstandsonderwijs moet dalen. Bij ons stabiliseert de instroom vrijwel op het niveau van 2008. Er is dus echt sprake van een extra groep, zelfs als je het hoge aantal buitenlandse studenten uit de cijfers laat.

Perspectief 2: achterblijvende groei financiën
Al langer is bekend dat de studentengroei van de laatste jaren niet heeft geleid tot een evenredige budgetstijging van universiteiten. Daardoor ‘teert de instelling in’ op het onderwijsbudget per student. De noodzakelijke kwaliteitsverhoging (individualisering, maatwerk, e-learning) wordt daardoor in feite onmogelijk gemaakt. De goede voornemens van universiteiten voor rendementsverbetering staan onder druk en er is geen perspectief op verlichting op korte termijn. Het tekort aan budget voor het onderwijsgedeelte van de universiteiten zou uit onderzoeksgelden moeten worden gecompenseerd. Dat is natuurlijk geen verstandige keuze.

Perspectief 3: afstandsonderwijs kan helpen, maar…
Het is verleidelijk om reclame te maken voor hoger afstandsonderwijs als alternatief. Elke jongere heeft echter ook recht op een studentenleven. Toch zou ik een lans willen breken voor het inschakelen van vormen van afstandsleren in met name de bachelorfase. Overvolle collegezalen, overtekende bijvakken, deficiënties wegwerken, honours programs, parkeerstudies, voorbereiding buitenlandse studenten; zo maar wat thema’s waar afstandsonderwijs voor verlichting kan zorgen. Ik ben bereid hierin de grenzen van de synergievoordelen met mijn collegae op te zoeken. In de huidige systemen leidt dit echter vaak tot dubbele kosten, dus de animo bij de overheid zal wel niet groot zijn. Het is de investering echter ook dubbel waard!

De crisis en het hoger onderwijs
Ik denk dat de mogelijke groei van studentenaantallen een teken is dat er een vlucht naar het onderwijs plaatsvindt. Mensen die voorheen zouden werken, of werk en studie zouden combineren, kiezen nu voor full-time onderwijs. Het hoger onderwijs vangt daarmee een deel van de groei van de werkloosheid op. Dat rechtvaardigt een extra rijksbijdrage uit de potten van de crisisbestrijding (SZW/EZ) aan de universiteiten. Maar die rechtvaardiging is eigenlijk overbodig: onderwijs is de enige echte duurzame crisisbestrijder. Als Duitsland de crisis te lijf gaat door 225.000 extra studentplaatsen te financieren, dan hebben ze daar goed over nagedacht. In Nederland worden we geacht blij te zijn als de bezuinigingen meevallen!

Om nog maar te zwijgen van leven lang leren…
Ach, en als het hoger onderwijs al zijn best doet om de reguliere groeistromen zonder extra middelen te verwerken, hoe moet het dan met het zo broodnodige offensief Leven Lang Leren (zie Denktank, KIA/Innovatieplatform, OESO)? Zal Prinsjesdag daar een wenkend perspectief bieden? Vlaanderen heeft het gesnapt (zie mijn vorige blog). De ideeën liggen daar gratis voor het oprapen, of moet ik vanwege de Westerschelde zeggen: opbaggeren?  

en verder…

* nadert het 25-jarig bestaansfeest van de Open Universiteit Nederland snel. Op 25 september is onze lustrumverjaardag: de diesviering. Komt allen naar Heerlen, zou ik zeggen.

* blijf ik nog een tijdje actief op Twitter. Het experimenteel karakter blijft natuurlijk, waarbij de vraag wat social software in het onderwijs gaat betekenen steeds actueler wordt.

* stijgt het verwachtingspatroon naar een alternatief voor de AOW-verhoging binnen de SER. Dat zal tot stand komen zonder mijn collega DB-lid René Paas (CNV) die naar Divosa vertrekt. Een warme pleitbezorger voor een leven lang leren overigens. We zullen hem weten te blijven vinden!

Beste mensen,

Maar liefst drie nota’s zijn recent verschenen die belangrijk zijn voor het dossier Leven lang leren. Ik heb er een top 3 van samengesteld. Kijk wie gewonnen heeft. Daarnaast noem ik nog 2 LLL-gebeurtenissen. Hoezo: er gebeurt niks met leven lang leren? Komt er eindelijk een einde aan het leuteren?

Onderwijsraad
Op de derde plaats eindigt het nieuwe advies van de Onderwijsraad over leven lang leren en hoger onderwijs: Middelbaar en hoger onderwijs voor volwassenen. Mijn eerste indruk was: zo, nu hoor je het ook eens van een ander. Tegelijk had ik ook het gevoel van gemiste kansen. Veel van de inhoud is herhaling van oude ideeën en teksten. De waarde van LLL voor de kenniseconomie wordt nog eens onderbouwd, maar waar is de sociaal-maatschappelijke waarde? Een en ander is in de 70-er jaren al goed opgeschreven door de voorbereidingscommissie van de Open Universiteit. Sowieso mis ik informatie uit het OUNL-verleden en hetgeen het Nationaal Initiatief Lang Leve Leren! al heeft geproduceerd. Het is net alsof recente ontwikkelingen zoals de voorbereiding van de Netwerk Open Hogeschool, of de open-contentbeweging niet worden opgemerkt. Maar overall: als het advies werkt, hoort u mij niet klagen.

Denktank
Runner-up is het rapport Tijd voor ontwikkeling van de Denktank Leren en Werken onder leiding van Roger van Boxtel. Ik herken hier veel van de recente discussies. Helaas is de ontvangst van dit rapport bij sociale partners vervuild door de discussie over een eventuele wettelijke verplichting om scholing in contracten op te nemen. De maatregelen en adviezen zijn krachtig en veelal concreet uitgewerkt. Gelukkig is de eerste reactie van de staatssecretarissen van OCW en SZW positief. De ideeën rond bijvoorbeeld opleidingscheques zijn daarvan een goed voorbeeld. Kortom: een prima stuk !

Vlaanderen boven
Aan de top heb ik echter een tekst van een ander kaliber gezet: het nieuwe regeerakkoord in Vlaanderen. De ambitie inzake leven lang leren is helder, krachtig en goed uitgewerkt. Een formulering als: ‘Elke Vlaming is een Lerende Vlaming’ is geen loze kreet. Talloze maatregelen zowel op terrein van leven lang leren als van levensbreed leren passeren de revue. Hier zie je een overheid (óók een coalitie van chisten-democraten en sociaal-democraten) die mijn inziens de goede antwoorden geeft op de puzzel crisisbestrijding en duurzame investering in de bevolking. Hulde, én een voorbeeld! Ik hoop spoedig de nieuwe minister van Onderwijs, Pascal Smet,  persoonlijk te kunnen complimenteren.

en verder…

* openden we het academisch jaar van 25 studenten, op 25 locaties in een non stop marathon van 36 uur. Mijn boodschap over het gebrek aan leergierigheid in de crisistijd, werd landelijk redelijk opgepikt. Leidde in elk geval tot een artikel in het Reformatorisch Dagblad, het Financieel Dagblad en een studiogesprek bij BNR; en

* ook tot een uitnodiging om tijdens een door het Innovatieplatform georganiseerde oploop mee te praten over hoe we de achterstand die in de KIA-foto werd vastgesteld op gebied van leven lang leren kunnen inlopen. Met een paar mensen werken we graag door aan een doorbraak, mede op basis van de hierboven genoemde rapporten. Zie ook Kia op Twitter.

* leidt mijn ‘getwitter‘ tot steeds meer reacties. De vraag die ik nog moet beantwoorden is hoe je dit nieuwe communicatiemiddel moet duiden en inzetten. Wie zit er op te wachten, en vooral waarom? Ga nog zeker even door, al zal dit in vakantietijd wat minder zijn.

* lees ik dat de FNV al acties voorbereid inzake de verhoging van de AOW-leeftijd. De messen worden geslepen. En ik maar denken dat alle energie nu gaat zitten in het bedenken van de alternatieven. Als Van de Kolk en Donner daar al niet mee bezig zijn, wie dan wel?

* Plezierige vakantie!

Beste mensen,

De laatste 20 minuten zijn voor vertrouwde wegen: van Heerlen naar huis in Maastricht. Met Arno begin ik de evaluatie:

We openden 25 x het academisch jaar van steeds bijzondere studenten, en deden dat in de regio’s waar we al 25 jaar present zijn, die van onze studiecentra. En dat binnen 36 uur!

De openingen op een rij:

1.Nijmegen: Ingrid Lüneburg, 2.Doetinchem: Wout en Kim, 3.Enschede: Monique Jacobs, 4: Zwolle: Carla van Boven, 5. Meppel: Groep vtsPN, 6.Assen: Rosalita Schepers, 7.Eelde: Carla Roede, 8.Sneek: Ery Wismeijer, 9.Alkmaar: Jeannette Carati, 10.Amsterdam: Harry Bijl, 11.Utrecht: Jossie van Til, 12.Den Haag: Jenny van Hoof, 13.Rotterdam: René Molhoek, 14.Yerseke/Wellington: Eric Lemmens, 15.Roosendaal/Essen: Wies Dam, 16.Antwerpen: Natalie Djan, 17.HMS De Zeven Provinciën: Gerry Veeke, 18.Uruzgan: Wesley B. 19.Gent: Maarten Baertsoen, 20.Kortrijk, Sissi Veys, 21.Brussel: Sandra Trullemans, 22.Leuven: Sonia Barrani, 23.Genk: Bert Verleysen, 24.Eindhoven: Ronald Pape, 25.Schinveld: Veerle Diederen.

We hebben > 2100 km afgelegd door Nederland en Vlaanderen. De maximale vertraging was 1 uur, en dan nog door een ongeval in de laatste uren.

Ooit ontstond dit idee door associatie: van virtuele opening, via het getal 25, naar estafette in 25 uur, betrekken alle vestigingen, en opening van/door studenten. Ik was meteen vóór deze non-stop openingstoer, die uiteindelijk van 8 tot 8 in 36 uur zou moeten worden afgelegd. Miranda en Nathalie, Coen en Evert brainstormden van harte mee, werkten de ideeën uit of voelden nattigheid: was dit wel realiseerbaar, is die voorzitter helemaal gek geworden. Uit de studiecentra kwamen reacties variërend van ongeloof tot enthousiasme. In een zeer korte tijdspanne (6 weken) werd het programma uit de grond gestampt. De wildste plannen werden voor (en soms door) mij bedacht. Francis en Arno zetten ons soms met beide benen op de grond.

Het kernteam Miranda, Nathalie en Coen ging zonder protest twee volle dagen mee, of wilden het eigenlijk ook niet missen. Ik heb ze nooit gedwongen! Samen met Arno, en deels Robbie, Cees, Theo en Evert was de equipe goed ondersteund en draaide de toer soepel. Ik heb in het verleden al heel wat campagnetoers mogen organiseren en meemaken. Met die ervaring kan ik zeggen dat deze 36 uur een fantastisch evenement was.

Maar zonder de medewerking van al onze medewerkers in de regio en onze studenten zou het een doelloze trip zijn geworden. De student stond steeds in het middelpunt, en zo hoort het ook!

Allen van ganser harte: bedankt!

Iets over tienen rijden we de straat in waar ik woon. Arno zet mij thuis af. Volgens mij worstelen de gevoelens van plezier, trots en weemoed in zijn gedachten om de boventoon. Hij laat een brede grijns zien.

Veertig uur nadat ik de deur achter mij dicht trok, steek ik de sleutel weer in het slot. Bij deze open ik……

Theo Bovens

22.10 uur

Beste mensen,

De laatste opening achter de rug zijnde, rijden we naar Heerlen. De gebouwen op de campus worden normaal om 21.00 uur gesloten, dus er is toch nog haast geboden. Op de rotonde Valkenburgerweg staan Nathalie en Miranda gereed met de twee vouwfietsen. Die hebben in de tour geen rol gespeeld, omdat we het voorziene programma aanpasten (Enschede) of er geen file stond (Antwerpen).

Dus heeft men besloten dat de laatste meters per fiets afgelegd worden. Ik stap over op dit vervoermiddel, en om 21.00 uur fietsen we het terrein van de OU op. Door onze collega’s van bestuursondersteuning worden we onthaald met gladiolen en champagne. Het lijkt de vierdaagse wel. Begint die ook niet in Nijmegen?

Ik verklaar het academisch jaar van iedereen voor geopend!

We hevelen nog wat spulletjes over, wensen elkaar welterusten, en met Arno vertrek ik naar Maastricht.

21.40 uur